Emisije po obimu (Scope 1, 2 i 3)

GHG Protokol (Greenhouse Gas Protocol) deli emisije gasova sa efektom staklene bašte u tri kategorije, takozvana tri obima (scopes), kako bi organizacije mogle da razumeju i upravljaju svojim ugljeničnim otiskom kroz ceo lanac vrednosti. Ove kategorije su razvijene kako bi se izbeglo dvostruko računanje emisija kada je više organizacija uključeno u isti lanac snabdevanja.

Scope 1 – Direktne emisije

Scope 1 obuhvata direktne emisije gasova sa efektom staklene bašte koje potiču iz izvora u vlasništvu ili pod kontrolom organizacije.Ove emisije su neposredna posledica poslovnih aktivnosti kompanije.

Primeri Scope 1 emisija:

Sagorevanje goriva u vozilima i opremi u vlasništvu kompanije
Prirodni gas za grejanje objekata
Isparavanja iz sistema za hlađenje i klimatizaciju (tzv. fugitivne emisije)
Hemijski procesi u sopstvenim proizvodnim postrojenjima
Upravljanje otpadom na sopstvenim lokacijama

Scope 2 – Indirektne emisije iz kupljene energije

Scope 2 obuhvata indirektne emisije koje nastaju prilikom proizvodnje energije koju organizacija kupuje i koristi.

Najčešće se odnose na:

električnu energiju
paru
grejanje
hlađenje

Ključni elementi Scope 2 emisija:

Kupljena električna energija za objekte i operacije
Kupljena para za industrijske procese
Sistemi daljinskog grejanja i hlađenja

Emisije se mogu obračunavati:

prema lokaciji (location-based metoda)
prema tržišnim ugovorima (market-based metoda)

Scope 3 – Ostale indirektne emisije

Scope 3 obuhvata sve ostale indirektne emisije koje nastaju duž celog lanca vrednosti kompanije.

Za većinu organizacija ovo je najveći izvor emisija ali i najteži za merenje i upravljanje

Scope 3 kategorije uključuju uzvodne aktivnosti (pre kompanije):

Kupljena roba i usluge
Transport i distribucija
Poslovna putovanja
Dolazak zaposlenih na posao
Iznajmljena imovina

Nizvodne aktivnosti (posle kompanije):

Korišćenje prodatih proizvoda
Zbrinjavanje proizvoda na kraju životnog veka
Investicije
Franšize

Upravljanje emisijama uz CarbonSig

CarbonSig pomaže organizacijama da prate i upravljaju emisijama kroz sva tri obima (Scope 1, 2 i 3) tako što:

✅ Automatski razvrstava emisije u odgovarajuće scope kategorije kroz mapiranje procesa
✅ Kreira detaljne registre izvora emisija kroz ceo lanac vrednosti
✅ Prikuplja i proverava podatke od dobavljača za precizne Scope 3 proračune
✅ Omogućava analizu scenarija i planiranje smanjenja emisija
✅ Generiše izveštaje u skladu sa standardima za obračun GHG emisija

Ključni zaključak

Razumevanje i upravljanje sva tri obima emisija je ključno za efikasno delovanje protiv klimatskih promena.
Scope 1 i Scope 2 su direktno pod kontrolom organizacije
Scope 3 često predstavlja najveću priliku za smanjenje emisija, ali zahteva saradnju kroz ceo lanac snabdevanja